Dramatische afname vlinders in Drenthe

door roel | 10 okt 2023

Dramatische afname vlinders in Drenthe

De Drentse ecoloog Eef Arnolds denkt dat de vlinders in Schepping, het natuurgebied dat hij heeft ontwikkeld, het even slecht doen als die in de Vlindertuin in Zuidwolde, een kleine 30 kilometer verderop. Daar voert Joop Verburg, voorzitter van Natuurvereniging Zuidwolde, al twintig jaar bijna wekelijks tellingen uit naar de gevleugelde insecten. Verburg laat weten dat hij in de loop van de jaren zo’n 40 procent van de soorten en 90 procent van de aantallen vlinders is kwijtgeraakt. „Dit jaar is het zelfs nog slechter. Tegenover gebruikelijke aantallen van 200 tot 250 vlinders in de vlindertuin staan nu tellingen van ten hoogste 20 exemplaren.”

Voorheen algemene soorten als kleine vos, oranje zandoogje en zwartsprietdikkopje zijn volgens de kenner tegenwoordig zeer zeldzaam. Veel andere soorten zijn in beduidend lagere aantallen aanwezig. De citroenvlinder en het oranjetipje zijn gunstige uitzonderingen die nog wel in vergelijkbare aantallen aanwezig zijn. Verburg: „Het lijkt erop dat we dit jaar ook de dagpauwoog aan het verliezen zijn. Ik ben daar zeer bezorgd over. Het betreft een icoon onder de dagvlinders die iedereen nog wel herkent, maar dit jaar in onze omgeving nauwelijks aanwezig is.”

Ecoloog Albert Vliegenthart, onderzoeker bij De Vlinderstichting, herkent de trends die Verburg waarneemt. Hij wijst op onderzoek van de stichting, waaruit in 2019 bleek dat de aantallen dagvlinders sinds 1890 met minstens 84 procent zijn afgenomen. Vijftien soorten zijn in die periode helemaal verdwenen uit Nederland. Vliegenthart ziet meerdere oorzaken voor de achteruitgang. De belangrijkste is volgens hem de overmaat aan stikstof. Die zorgt ervoor dat grassen domineren, er minder plekjes overblijven waar rupsen zich kunnen opwarmen, en planten minder gezond zijn voor de insecten. Ook de intensieve landbouw, verkeerd maaibeleid, het gebruik van pesticiden, de verdroging en de klimaatverandering spelen volgens de vlinderkenner een belangrijke rol. Vooral soorten van graslanden, zoals het zwartsprietdikkopje, hebben onder die factoren te lijden. Bosvlinders nemen juist iets toe. Nachtvlinders doen het volgens hem waarschijnlijk

even slecht als dagvlinders. Bovenstaande bijdrage  betreft een deel van een artikel uit het Reformatorisch Dagblad is van 2 september 2023