NVZ 2011

 

 

 

 

 

 

Home Algemeen Bestuur Contact Lid worden Uitgevoerde activiteiten
Nieuws Agenda Werkgroepen Waarnemingen Archief Linkpagina Sponsoren

 

 

Zandbijwaaiertje op Vroege zandbij,

Af en toe komen heel onverwachte dingen op je pad. Dat pad van mij is in deze tijd: Kijken naar dagvlinders, nachtvlinders, wilde bijen en andere insecten. Ik was bij het insectenhotel bij de Vlindertuin om foto's te maken van wilde bijen. Ik zag Honingbijen en  soorten wilde bijen vliegen op de wilgenkatjes en op de eerste bloempjes van de Sleedoorn en ik zag de allereerste metselbijen rondvliegen bij het insectenhotel. Ik maakte een foto van een zandbij op een wilgenkatje en ik zag op het achterlijf twee aparte vleugeltjes Ik had ooit wel eens gelezen over een parasiet die zich ophoudt in en bij het achterlijf van een zandbij. Het lukte om meer foto's te maken vooral omdat de bij zo vriendelijk was om op mijn vinger, waarmee ik het takje stilhield, te klimmen.  Daarna begint de zoektocht. Zoeken naar het verhaal over deze parasiet en over de zandbij zelf. Ik geef hier maar een korte weergave omdat het verhaal anders te lang wordt, maar het is allemaal even interessant.

Het zandbijwaaiertje is een bijzonder insect van slechts een paar millimeter groot. Alleen het mannetje heeft vleugels en wanneer die uitsluipt uit de pop, leeft hij slechts enkele uren. In die tijd moet hij een vrouwtje vinden en haar bevruchten. Hij vindt haar waarschijnlijk door geurstoffen die het vrouwtje afgeeft.  De vrouwtjes leven tussen de segmenten van het achterlijf van een zandbij. eigenlijk is het alleen een zak met eieren, waarbij alleen het kopborststuk tussen de achterlijfsegmenten van de bij uitsteekt. Het vrouwtje maakt ook een hormoonachtig stofje dat de bij beïnvloedt en trager maakt. Zou dat niet zo zijn, dan zou het Zandbijwaaiertje de bij nooit kunnen benaderen. Na de bevruchting ontwikkelen zich de larven in het bijenlichaam. Wanneer de bij een bloem bezoekt laten de larven zich op de bloem vallen. Zij wachten af tot er een andere bij van het soort waar zij bij horen, langskomt en hechten zich daaraan vast en liften mee naar het nest. Daar dringen zij naar binnen in het lichaam van een larve. Dan begint de cyclus opnieuw.

Ik heb bij verschillende deskundigen nagevraagd om welke soorten het hier gaat en heb uiteindelijk te horen gekregen dat het gaat om de Vroege zandbij (Andrena praecox) en het Zandbijwaaiertje (bij vroege zandbij) Stylops praecocis. Op de foto's zie je de vleugels van het parende mannetje op het achterlijf van de bij. Wanneer je scherp kijkt kun je op een paar foto's ook de knotsvormige sprieten van het Zandbijwaaiertje zien. Er is nog veel te ontdekken over het leven van deze bijzondere parasieten.


Joop Verburg

 

Vroege zandbij met Zandbijwaaiertje

 

 

Vroege zandbij met Zandbijwaaiertje